Analyse regenwateroverlast in de stad bij hevige neerslag

Stichting Rioned heeft met Rionedreeks 17 ‘lnventarisatie regenwateroverlast in de bebouwde omgeving 2013’ een uitvoerige analyse uitgevoerd van de regenwateroverlast in Nederland. Vrijwel alle ge­meenten hebben in de afgelo­pen vijf jaar te maken gehad met regenwateroverlast.

Nij­megen is een van de gemeen­ten die een extreme bui zeer goed heeft gedocumenteerd. Dit heeft het mogelijk ge­maakt om binnen het innova­tieproject HydroCity een ana­lyse uit te voeren van de meer­waarde van hoogwaardige radardata en gedetailleerde modellering van stroming van water over straat voor water­overlastberekeningen.

Kortdurende, lokale, intense zomerbuien zijn een belangrijke oorzaak van regenwateroverlast. Bij dergelijke buien komt het vaak voor dat de in loop naar het riool via de straatkolken de limiterende factor is bij het verwerken van de neerslag. De re­cente ontwikkeling van 2D (af )stromingsmodellen maakt het mogelijk dit fenomeen te modelleren. Voorwaarde is daarbij wel dat geschikte neerslag­gegevens beschikbaar zijn. In het HydroCity-pro­ject is onder meer onderzocht wat de meerwaarde is van de combinatie van hoogwaardige radardata en een gedetailleerde modellering van (af )stro­ming van water over straat.

De gemeente Nijmegen is al enkele jaren actief be­zig met het meten en monitoren van het rioolstel­sel. De meetgegevens zijn gebruikt voor het toet­sen en verbeteren van het rekenmodel voor de rio­lering. De gemeente beschikt hiermee over een behoorlijk goed beeld van het functioneren van het rioolstelsel onder normale condities.

Op zater­dagmiddag 27 juni 2009 viel in Nijmegen een pitti­ge zomerbui met een herhalingstijd van een keer per tien jaar, die heeft geleid tot wateroverlast in delen van de stad (ter vergelijking: rioolstelsels warden in Nederland ontworpen om een bui met een herhalingstijd van een keer per twee jaar zon­der wateroverlast te kunnen verwerken). Deze bui heeft laten zien wat er gebeurt onder extremere condities. De gemeente Nijmegen heeft naar aan­leiding van deze bui zo veel mogelijk gegevens verzameld over het verloop ervan en de water­overlast. Hierbij bleek dat de ‘nieuwe’ media juist bij extremere buien veel bruikbare informatie op kan leveren bij de analyse van wateroverlast.

Daar­naast heeft de eerstgenoemde auteur, die woont in Nijmegen, tijdens de bui rondgereden om waar­nemingen te doen. Dit alles heeft een schat aan gegevens opgeleverd (Langeveld en Schilling, 201 0) die de case Nijmegen bijzonder geschikt maakt.